Trước đây, khi nghe bài hát Chuyện tình lá diêu bông, mình vẫn thắc mắc nó là lá gì và thực sự cũng không biết mối tình đó là gì? Nhiều lúc nhầm tưởng đó là tình cảm của 2 chị em. Mình vẫn thích bài hát do NSND Thu Hiền thể hiện nhất, chất giọng của Thu Hiền sâu lặng thể hiện và diễn tả được tâm trạng của cả “hai chị em”.
Lá diêu bông, sau này mình mới biết nó là thứ lá không có thật ấy vậy mà nó nổi như…cồn trong văn học Việt Nam.
Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng
Chị thẩn thơ đi tìm
Đồng chiều,
Cuống rạ.
Chị bảo: Đứa nào tìm được Lá Diêu Bông
Từ nay ta gọi là chồng.
Hai ngày em đi tìm thấy lá
Chị chau mày:
Đâu phải Lá Diêu Bông.
Mùa Đông sau em tìm thấy lá
Chị lắc đầu,
Trông nắng vãn bên sông.
Ngày cưới chị
Em tìm thấy lá
Chị cười xe chỉ ấm trôn kim.
Chị ba con
Em tìm thấy lá
Xòe tay phủ mặt chị không nhìn.
Từ thuở ấy
Em cầm chiếc lá
Đi đầu non cuối bể.
Gió quê vi vút gọi.
Diêu Bông hời…
Ới Diêu Bông!
Đây là bài thơ Lá diêu bông của Hoàng Cầm và chính bài thơ này là nguồn của chiếc lá ai cũng thấy mà như không thấy.
Làng Đình Bảng, Bắc Ninh tuy là miền quê nhưng cũng là “nơi đàn bà con gái đa tình, sóng sánh mắt lá răm” trông mòn con mắt. Trong bài thơ Lá Diêu Bông, mở đầu, Hoàng Cầm đã viết “Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng” để phác hoạ hình ảnh điạ phương với bóng dáng trang phục diễm kiều của người gái quệ Năm Hoàng Cầm lên 8 tuổi, từ tỉnh ở trọ học, trở về thăm nhà gặp người con gái 16 tuổi – tên Vinh – yêu kiều trong chiếc váy bước vào hàng xén cuả thân mẫu Hoàng Cầm. Cậu bé 8 tuổi quá lãng mạn đã bị “tiếng sét ái tình” ngay tức khắc.
Tiếng sét ấy đã đi sâu vào trái tim, gần 70 năm sau Hoàng Cầm tâm sự: “Trước mắt tôi, Chị hiện ra rực rỡ như một thiên thần. Ngay lập tức, hồn tôi như bị chiếm đoạt đến đau điếng. Kể từ giây phút định mệnh ấy, tôi mê man chị chẳng còn biết trời đất, ất giáp, quên cả đến học hành, sách vở, suốt ngày chỉ ngong ngóng sang bên kia đường số 1, xe xế nhà tôi khoảng 20 mét, nơi thiên thần của tôi ngồi bán quán nghèo, phố nhỏ đìu hiu, tỉnh nhỏ… Tôi phải lòng chị, cứ thế giăng mắc tơ tình quanh chị suốt 4 năm trời, đến năm tôi 12 tuổi thì chị đi lấy chồng”. Người con gái đó biết được mối tình si của cậu bé học trò. Thế nhưng “Chị vẫn dứt áo ra đị Đi lấy chồng. Tôi mất tăm chị, đầu non cuối bể tôi đi tìm, không thấỵ Biền biệt tăm cá bóng chim…”. Theo Hoàng Cầm, Lá Diêu Bông “là chiếc lá huyền thoại, chiếc lá ngây thơ về một tình yêu đầy mộng mị thời thơ ấu”. Chiếc lá ấy mang theo hình ảnh có thật với Hoàng Cầm: “Tôi còn nhớ mồn một một buổi chiều mùa đông… Chị đi về phía cánh đồng chiều còn trơ cuống rạ Những dãy núi xanh xanh mờ xa in hình như dao khắc trên nền trời cuối hoàng hôn. Bí mật, tôi lặng lẽ lần theo chị. Tôi thấy chị thẩn thờ tìm đồng chiềụ Cuống rạ. Rồi chị lẩm bẩm một mình, dầu chị biết chắc tôi lẵng nhẵng theo sau lưng : Đứa nào tìm được Lá Diêu Bông, từ nay ta gọi là chồng…”.
Mang hình ảnh đó những 25 năm sau, bài thơ Lá Diêu Bông của Hoàng Cầm mới ra đờị.
Bài thơ gọi chị & em vì vậy có nhiều người cứ nhầm tưởng hình ảnh hai chị em gái; thật ra, giữa tác giả với “người tình” nơi cố quận. Lá Diêu Bông ra đời từ năm 1959, bí ẩn đó kéo dài gần 4 thập niên, tác giả mới tâm sự nổi niềm.
Thiên tình sử của tác giả đã là cảm hứng của rất nhiều nhạc sĩ khác phổ thành bài hát. Ở Hải Ngoại, giữa những năm thập niên 1980, nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc nhưng do âm hưởng mang sắc thái lạ và khó hát nên không được phổ biến. Sau đó đầu thập niên 1990, NSƯT Trần Tiên đã cho ra đời “Sao em nỡ vội lấy chồng” trong phòng trào Dân số – Kế hoạch hóa gia đình. Dù nội dung nhạc sĩ Trần Tiến xây dựng gần như khá khác so với bài thơ nhưng chính Sao em nỡ vội lấy chồng lại đưa bài thơ, tác giả bà thơ và nhạc sĩ thêm rạng danh và được khán giả nhiệt tình đón nhận.
Sau này, tác giả Nguyễn Tiến đưa ra thêm một phiên bản cho bài thơ Lá diêu bông chính là “Chuyện tình lá diêu bông” và có lẽ đây là bài hát mang âm hưởng dân ca khiến mình ấn tượng nhất. Mình nhớ hơn cả một chiếc lá diêu bông vì nó toát được đúng nội dung và thần thái của bài thơ gốc của anh chàng đa tình Hoàng Cầm.
Mỗi lần nghe bài hát này mình lại nhớ tuổi thơ chăn bò, cắt cỏ, gặt lúa, giũ tơ đay, chơi cỏ gà, chơi ô ăn quan một thời của bản thân mình. Cảm giác chiếc lá có một điều gì đó rất bình dị, hoang dại nhưng rất đỗi bồi hồi và thân thương dù rằng tuổi thơ của mình chẳng có một mối tình Lá diêu bông như thế.
Nguồn: http://tinnhac.com/moi-tinh-non-not-cua-cau-be-8-tuoi-va-ao-vong-la-dieu-bong-95716.html
