“Chúng ta cảm thấy con cũng yêu chúng ta như vậy, chúng ta là bạn con, là gia đình của con, và chúng ta muốn con biết rằng nhờ con, chúng ta đã học được một điều đáng tự hào: chúng ta học được cách trân trọng, quý mến và yêu thương một kẻ không giống chúng ta. Thật dễ dàng để chấp nhận và yêu thương một kẻ nào đó giống mình, nhưng để yêu thương ai đó khác mình thực sự rất khó khăn, và con đã giúp chúng ta làm được điều đó. Con là chim hải âu, và con phải sống cuộc đời của một con hải âu. Con phải bay. Khi con đã học hành tử tế, Lucky, ta hứa với con rằng con sẽ thấy hạnh phúc lắm, và sau đó tình cảm của chúng ta dành cho nhau thậm chí còn sâu sắc và đẹp đẽ hơn, bởi đó là tấm chân tình giữa hai loài vật hoàn toàn khác nhau.”
Cuốn sách Con mèo dạy Hải Âu bay với lối viết nhẹ nhàng, giản dị mà sâu sắc như thế. Cuốn sách của nhà văn người Chi Lê (một số nguồn viết ngắn gọn là nhà văn Chi Lê làm tôi lại tưởng đó chính là tên riêng của tác giả và nghĩ: ôh! có phải cuốn này là của tác giả người Việt Nam viết? Nhưng sau đó thì hẫng một cái vì cái trí tưởng bở ngốc nghếch của mình).
Cuốn sách này sẽ rất thú vị đối với những bạn nhỏ (và cả người lớn nữa) yêu thế giới động vật và đặc biệt là yêu mèo. Chỉ cần đọc thôi, trước mặt tôi đã tưởng tượng ra một anh mèo mun béo ú, mũm mĩm, cực kỳ hiền lành với đứa con “nuôi” hải âu tên Lucky của mình nhưng lại sẵn sàng nhào ra và hù dọa những con mèo khác hay anh chàng đười ươi tại tiệm tạp hóa một cách rất dễ thương: “Thích chơi không, ờ, tao còn 9 cái vuốt ngon hơn thế kia“.
Đối với các bạn nhỏ chắc chắn sẽ thấy câu chuyện thú vị với hành trình ấp trứng và dạy bay của loài mèo dành cho chú hải âu mồ côi mẹ. Với bài học về việc giữ lời hứa sẽ mãi mãi in sâu. Chính Zorba cũng không ngờ rằng chú có thể hứa với hải âu mẹ trước lúc lâm chung rằng: 1. Sẽ không ăn quả trứng; 2. Sẽ chăm lo quả trứng cho đến khi chim non ra đời; 3. Sẽ dạy hải âu bay.
Những việc không tưởng ấy cuối cùng cũng đã hoàn thành nhờ cả một ê kip mèo chuyên nghiệp: Zorba, Secretario, Einstein, Bốn Biển và ngài Đại Tá. Khi mọi kiến thức trong sách vở, trong cuốn từ điển bách khoa mà Einstein ngâm cứu về cách máy bay cất cánh để làm định luật và nguyên tắc dạy bay cho hải âu con thất bại vài chục lần thì đó là lúc loài mèo phá vỡ nguyên tắc của mình. Loài mèo đã đi tìm con người, nói chuyện với con người để nhận sự trợ giúp của một nhà viết văn với trái tim nhân hậu. Có lẽ khi người ta cận kề bước đường cùng với một khao khát mãnh liệt được giúp đỡ, được giữ danh dự với lời hứa của mình thì họ sẽ gạt bỏ hoàn toàn cái tôi của mình để làm những gì họ có thể.
Câu chuyện thú vị với những bạn nhỏ nhưng sẽ là một câu chuyện đáng ngẫm đối với người lớn: là mẹ hải âu chết bởi vì hàng tấn dầu đổ ra biển, là những loài vật chỉ vì sự “vượt trội” của mình mà bị bắt về làm thú vui cho con người, trở thành vật cảnh, mất đi bản năng sinh tồn tự nhiên, hàng ngày trong cũi sắt cho con người qua lại tò mò nhìn thích thú. Đó là chú đười ươi Matthew chỉ vì thích uống bia mà những chuỗi ngày sau đó của cuộc đời mình đều được ông chủ “ban tặng” bia để rồi trở thành một kẻ nghiện ngập, say khướt, hay làu bàu lúc nào không hay. Đó là hiểm họa môi trường biển bị đe dọa, đe dọa các loài sinh vật và hệ sinh thái tự nhiên trầm trọng, và như ngài Đại tá nói: “Con người, không may thay, lại rất khó lường.Thường thì những ý định tốt nhất họ lại phá hoại nhiều nhất”. Có những lúc chúng ta tưởng tốt mà hóa ra lại không phải. Đọc đến đây tôi lại nhớ đến những dự án FDI tại Việt Nam, đó là Formosa để chúng ta trăn trở: Chọn cá hay chọn thép?, đó là dòng sông Thị Vải – Đồng Nai thành một dòng sông chết với dòng thải của Vedan,.. Mới đầu chúng ta hân hoan vì ngành công nghiệp nước nhà phát triển, vì VN hấp dẫn và thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhưng sau vài năm nhìn lại có lẽ chúng ta mất nhiều hơn thế.
Một câu chuyện với lối văn giản dị pha chút hóm hỉnh cộng thêm chút trải nghiệm suy tư. Cuối cùng là bài học về lòng nhân ái giữa loài vật, chúng có tiếng nói, chúng có cuộc sống, có tình cảm như chính con người vậy chỉ có điều chúng thể hiện theo một cách khác nếu không một loài mèo thích thú với món thịt chim làm sao có thể kiên nhẫn ấp nở, bảo vệ một chú chim Hải âu? Thậm chí còn phá vỡ những nguyên tắc của mình để dạy Hải âu bay – một việc mà loài mèo không tưởng và không bao giờ làm được chỉ với mong muốn hải âu quay về với bản năng bay của mình đó là bay?
Cuối cùng với tình yêu thương của mèo mun, sự khích lệ, kiên nhẫn của cả hội mèo, hải âu đã được trở về với bầu trời hạnh phúc của mình và đâu đó “không biết những giọt nước mưa hay nước mắt đã phủ mờ đã phủ mờ đôi mắt màu vàng của con mèo mun to đùng, mập ú…, một con mèo tử tế, cao quý, một con mèo ở bến cảng”.
Ngày 15/10/2018.
